BIỂU TƯỢNG NGỰA TỪ VĂN HÓA THẾ GIỚI ĐẾN KHÔNG GIAN VĂN HÓA VIỆT NAM

Tóm tắt

Bài viết nghiên cứu về sự vận động và tiếp biến của biểu tượng ngựa từ bối cảnh văn hóa thế giới vào không gian văn hóa Việt Nam. Tác giả phân tích sự khác biệt cốt lõi trong quan niệm về hình tượng ngựa giữa các nền văn hóa. Nếu ở phương Tây và các nền văn hóa du mục, ngựa thiên về biểu tượng của quyền lực quân sự, sự chinh phục và đẳng cấp kỵ sĩ, thì trong không gian Việt, biểu tượng này đã trải qua quá trình bản địa hóa sâu sắc. Từ một "chiến mã" vệ quốc gắn với tinh thần nội sinh và các anh hùng dân tộc, ngựa đã bước vào không gian tâm linh của cư dân nông nghiệp, trở thành "linh vật" trong tín ngưỡng dân gian và hệ thống di sản mỹ thuật đình, đền, chùa… mang tính tĩnh tại, hiền hòa. Kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ bản lĩnh của dân tộc Việt trong việc nội sinh hóa các giá trị nhân loại, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc trong dòng chảy di sản nhân loại.